NHÀ VĂN NHÃ CA ĐÃ "CHẾT" NHƯ THẾ NÀO...!?- Kỳ 1 " Hậu quả cái chết của tôi"

 

                          NHÀ VĂN NHÃ CA ĐÃ "CHẾT" NHƯ THẾ NÀO...!?

  


                                                     Nhà văn Nhã Ca
Kỳ 1:


   *
Hoàng Hữu Quyết


 
   Sau tết Mậu Thân 1968 ... đến năm 1969 nhà văn Nhã Ca đã cho ra đời Bút ký: " Giải Khăn Sô Cho Huế" và được trao giải thưởng của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu( 1970) mới đây tháng 2-2008 sách mới " Giải Khăn Sô Cho Huế" ấn bản đầu tiên tại hải ngoại do Việt Báo ấn hành sách dày 640 trang khổ lớn bìa cứng và đã phát hành tại Mỹ. Cuốn sách là hình ảnh sống động miên tả lại hầu như toàn cảnh của biến cố tết Mậu Thân. Vì tác giả của nó trực tiếp sống và bị cuốn theo dòng chaỷ của những ngày xảy ra chiến sự .

   Sau khi Bút ký này ra đời rất nhiều tranh luận của đọc giả ở miền Nam( trước năm 1975) cũng như sau 30 - 4 - 1975 nhiều đọc giả ở miền Bắc cũng tranh luận về hai nhân vật chính trong bút ký. Đó là nhân vật " Đắc" và " Phủ"...

   Vậy thực hư như thế nào?Và vì sao nhà văn Nhã Ca đã tự dùng bút " giết" mình qua tác phẩm " Giải Khăn Sô Cho Huế"....


Hình bìa Giải Khăn Sô Cho Huế


Nhà văn- Nhà nghiên cứu Huế
      NGUYỄN ĐẮC XUÂN

HẬU QUẢ CỦA " CÁI CHẾT" CỦA TÔI



                                  ·

Chuyện từ Thành Nội:

   Một ngày vào năm 1970 cơ sở của Thành ủy ở Huế gửi báo cáo ra cho biết Chính phủ Nguyễn Văn Thiệu ở Sài Gòn vừa trao cho nhà văn nữ Nhã Ca một giải thưởng lớn dành cho cuốn Bút ký Giải Khăn Sô Cho Huế - cuốn sách nói xấu lực lượng cách mạng trong tết Mậu Thân. Đặc biêt chương 7 Chuyện Từ Thành Nội viết xuyên tạc các hoạt động cách mạng của anh em Hoàng Phủ Ngọc Tường - Hoàng Phủ Ngọc Phan Nguyễn Đắc Xuân và các vị nhân sĩ trí thức trong Liên minh các LLDTDC và HB Thành phố Huế.v.v...Anh Tống Hoàng Nguyên - phụ trách an ninh của Thành ủy cho tôi mượn cuốn sách tôi đọc thấy ở Chương 7 viết về nhân vật Đắc "là một nhân vật trẻ trung hăng hái... Thời trước Đắc làm thơ Đắc tranh đấu rồi bỏ ra khu. Để rồi trở lại Huế lập những phiên tòa nhân dân kêu án tử hình hàng loạt người rồi đích tay đào một cái hố bắt một bạn học cũ có xích mích từ trước ra đứng bên hố để xử tử". Bài ghi chép xem Đắc như một dẫn chứng về tội ác nhồi sọ trí thức của Cộng Sản.


                             Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Phan & Tác giả
                       Tại nhà thờ họ Hoàng ( Làng Bích Khê Quảng Trị)
 


Biết Nhã Ca viết ám chỉ mình nhưng đọc xong chương sách tôi không hề giận tác giả chuyện phục vụ tâm lý chiến rẻ tiền cặp vợ chồng Trần Dạ Từ - Nhã Ca phụ trách nguyên cả một chương trình của đài Tự Do của Mỹ tôi còn lạ gì. Chỉ buồn cười thôi. Các hoạt động của tôi ở Huế dân Huế biết các đồng chí đồng sự của tôi hiện còn đang sống đều biết rất rõ. Giữa một cuộc chiến đấu lớn lao đông đảo như thế tôi xử ai và tôi giết ai tôi không thể làm một mình và chắc chắn ba mươi năm qua những đối tượng ấy không thể làm thinh trước dư luận báo chí trong và ngoài nước. Tôi đã mở tòa án ở đâu và xử ai ? Đến nay ở nước ngoài có lẽ Nhã Ca có thể viết rõ ra để chứng minh tính chân thực của cuốn sách được Nguyễn Văn Thiệu trao giải năm nào. Còn tôi - một sinh viên Phật tử mới thoát ly chưa đầy một năm rưỡi không có quyền hành gì nếu tôi muốn làm những việc như Nhã Ca viết thì cũng không thể làm được. Không ai cho tôi làm. Nếu tôi tự ý làm làm sao tôi có thể thoát được sự phê phán của đồng chí đồng sự của tôi đặc biệt là những người sau này không còn đứng trong hàng ngũ kháng chiến nữa. Những chuyện Nhã Ca bóp méo sự thật vẽ rắn thêm chân chẳng quan hệ gì với tôi.


                                          Nhà văn Nhã Ca

    Nhã Ca hay Trần Thy Nhã Ca là bút hiệu của cô Thu Vân. Thu Vân học một lớp với bà chị họ Nguyễn Thị Xuyến của tôi. Tôi gặp Thu Vân ở nhà chị tôi ở đường Chi Lăng nhiều lần. Cô không đẹp khuôn mặt hơi nặng nên bọn em trai của chị tôi cùng thế hệ với cô lúc ấy ít người để ý đến cô. Năm cô học đệ Tam hay đệ Nhị gì đó ở trường Đồng Khánh cô có làm một bài thơ nhan đề Quê ngoại( hay Quê mẹ?) và gửi cho báo Văn nghệ Tiền Phong - một tờ báo lá cải ở Sài Gòn lúc ấy. Bài thơ chưa được đăng thì cô nhận được thư của một người ký tên Hoài Nam - nhân danh một người có quyền ở báo Văn nghệ Tiền Phong báo cho cô biết bài thơ cô đã bị vứt sọt rác nhưng may mắn Hoài Nam nhặt được đọc thơ thấy tác giả là một cô gái Huế có tâm hồn nên đã đưa bài thơ lên báo. Hoài Nam trở thành ân nhân của Thu Vân. Từ đó Thu Vân và Hoài Nam có quan hệ tình cảm với nhau. Tôi không nhớ rõ vào năm 1959 hay 1960 gì đó Thu Vân hồ hởi lên ga Huế đón bạn Hoài Nam ra thăm người yêu ở Huế. Tàu đến cô hồi hộp vô cùng. Nhưng quái lạ trong những khách đi tàu xuống ga cô không thấy có người nào để cô có thể nhằm đó là Hoài Nam được cả. Cô nữ sinh Thu Vân thất vọng đứng nép mình bên sân ga. Bổng nhiên cô thấy có người đàn ông đi sau cùng tay xách cái túi con mặt rỗ tóc đỏ bù xù trước mặt. Thấy Thu Vân người đó hỏi : " Cô có phải là Thu Vân không?". Vượt quá sức tưởng tượng của mình Thu Vân đáp : " Không.Tôi không phải là Thu Vân". Hai người lặng lẽ ra ga mỗi người đi về mỗi ngã. Thu Vân về nhà ở Bến Ngự. Người khách chính là Hoài Nam về nhà Ngô Đức Chương - một người làm thơ ở với mẹ già tại một ngõ hẹp của đường Ngô Đức Kế trong Thành Nội. Nhà chật có khách thơ Chương mượn tôi cái gường bố cho Hoài Nam nằm. Hằng ngày Hoài Nam viết truyện ngắn hay làm thơ đăng trên nhật báo Công Dân của luật sư Lê Trọng Quát kiếm tiền độ nhật. Về sau có lẽ hối hận về hành động phủ phàng của mình Thu Vân đã tìm đến với Hoài Nam và hai người đã yêu nhau thật sự ngay trong nhà Ngô Đức Chương. Sau đó Thu Vân bỏ học vào Nam vơí Hoài Nam và hai người có hai bút hiệu mới là Trần Dạ Từ và Trần Thy Nhã Ca. Trong những năm Huế luôn có những phong trào đấu tranh chống Mỹ Thiệu Kỳ ở Sài Gòn Trần Dạ Từ viết cho mấy tờ báo của Chu Tử thân chính quyền Sài Gòn và có quan điểm chống Cộng và chống các Phong trào tranh đấu đô thị rất gay gắt. Trần Dạ Từ có nhiều bài viết xuyên tạc phong trào đấu tranh ở miền Trung xúc phạm đến nhiều bậc đáng tôn kính ở Huế.
 
                                                             Ga chiều

     Do đó mùa hè năm 1966 Trần Dạ Từ ra Huế tiếp tục nói xấu Phong trào miền Trung đã bị anh em Sinh viên Quyết tử chận lại tại sân bay Phú Bài và buộc anh phải rời miền Trung. Sau đó tôi quá bận với việc đối phó với những lời đe doạ " làm cỏ" phong trào miền Trung của Thiệu Kỳ tôi không theo dõi được những baì viết của Trần Dạ Từ về miền Trung nên không rõ anh đã có ý nghĩ về tôi như thế nào. Còn tôi lúc ấy chuyện quan điểm đấu tranh bất bình với nhau là chuyện bình thường. Không riêng gì những người tay sai Mỹ - Thiệu Kỳ có quan điểm khác chúng tôi ngay trong hàng ngũ sinh viên tranh đấu chúng tôi vẫn có những chuyện không chịu nhau và sát phạt nhau. Nhưng khi hết tranh đấu rồi lại chơi với nhau bằng tình bè bạn. Những quan điểm trái ngược nhau trong lúc đấu tranh trở thành những kỷ niệm.( Dĩ nhiên những người tôi nói đây thuần túy sinh viên trí thức không thuộc phe nhóm đảng phái chính trị nào). Tôi đã nghĩ và đã sống suốt những năm sinh viên như thế.

   Sau 1975 về lại Huế trong các chiến dịch " chống văn hóa độc hại của Mỹ ngụy" ( 3 - 1976 ) nhiều người đặt bài cho tôi viết lên án Nhã Ca. Tôi từ chối. Lý do: Thứ nhất sách của Nhã Ca có nêu đích danh tôi đâu mà tôi phải lên tiếng. Thứ hai dù sao Nhã Ca cũng là bạn của chị tôi nỡ nào tôi lại " đánh" người dưới ngựa bạn của chị mình. Nếu sau giải phóng tôi viết bài đã kích Nhã Ca ngành nội chính sẽ có thêm căn cứ để kéo dài thời gian học tập của cô lâu hơn. Như vậy nó trái với con người của tôi. Tôi không viết.


                          Nhà hát TP HCM trên đường Đông Khởi

     Bẵng đi mấy năm không còn có dịp nhắc đến Nhã Ca nữa. Rồi đến một dạo trước năm 1980 ( tôi không còn nhớ đích xác năm nào) tôi vào TP HCM được anh Phương Hà ở báo Đại Đoàn Kết cho mượn một chiếc xe đạp để đi tìm mua tài liệu cũ về Huế xưa. Nhà anh ở trên tầng cao của cái Building ngay ngã tư Đồng Khởi - Lê Thánh Tôn. Khi gởi xe cho người giữ ở tầng trệt xong tôi thả bộ dọc đường Đồng Khởi tìm mua cho con anh Phương Hà một gói bánh. Cách đó khoảng năm sáu gian phố gì đó tôi tháy có cái quán giải khát vắng vẽ bên ngoài kê một cái tủ kính bên trên có mấy thẩu bánh( ga -tô hay bánh thuẫn?). Nhìn vào trong không thấy khách chỉ có một người đàn bà với nét mặt nặng và buồn mái tóc thề cắt ngắn ngang vai. Tôi hỏi : " Chị làm ơn bán cho mấy cái bánh!". Người đàn bà đến mở nắp thẩu lấy bánh cho tôi. Khi tay cô vừa chạm vào mấy cái bánh trong thẩu thì như bị điện giật cô rút tay ra và chụp cái nắp nhôm xuống miệng thẩu kêu một cái cốp rồi quay lưng vô nhà. Tự nhiên tôi kêu lên :

- " Thu Vân ! Tại sao thấy moa toa lại bỏ đi?".

Người đàn bà quay lại nét mặt thoảng thốt:

- "Tôi nghe người ta nói anh đang tìm tôi để giết tôi nên sợ quá...!".

- " Vì chuyện nhân vật Đắc toa viết trong Giải Khăn Sô Cho Huế phải không?" Tôi hỏi và nói tiếp - "Chuyện của nhân vật Đắc có liên quan gì đến moa đâu mà moa tìm giết toa! Mà làm sao moa có thể giết toa dễ dàng đến vậy!".

Nghe thế có lẽ Nhã Ca thấy đúng là con người thật của tôi khác với con người cô tưởng tượng sau khi tôi tham gia kháng chiến cô lấy lại tư thế bình thường.  Cô không mời nhưng tôi vẫn vào kéo ghế ngồi. Nhã Ca miễn cưỡng ngồi vào ghế đối diện tiếp tôi. Tôi không gọi cô là Nhã Ca không nói chuyện sách vở mà gọi cô là Thu Vân và chỉ nói về chuyện chị Xuyến tôi vừa vượt biên qua Úc. Thu Vân cho biết Hoài Nam đang còn học tập chưa về cô được về sớm để chăm sóc các con. Hoàn cảnh cô đang rất khó khăn. Khó nhất là không ai có sổ gạo. Đến khi câu chuyện trở nên thân tình tôi hỏi thật cô :

-Vì sao năm 1968 Thu Vân lại viết về nhân vật Đắc để ám chỉ tôi như thế?

Thu Vân trả lời rất thành thật :

-Lúc đó ai cũng nói anh chết rồi chớ ai ngờ....

- Sao Thu Vân lại nỡ dựng chuyện ác cho em của một người bạn mình như thế?- Tôi hỏi với giọng trách móc.

- Như anh biết đó - Thu Vân giải thích- viết ký thì phải có những con người bằng xương bằng thịt mình biết rõ ràng mới hay chứ anh nghĩ lính giải phóng ở miền Bắc vào tôi nào có biết ai đâu?

-Té ra như vậy.


                                                      Paris
   Sở dĩ có chuyện không tốt ấy xãy ra là vì nhiều người tin tôi đã chết. Hồi tháng 10- 1996 trong một bữa cơn thân mật ở nhà chị Trà My- anh Phạm Doãn Để ở quận 18 Thủ Đô Paris tôi kể lại chuyện gặp lại Nhã Ca trên đường Đồng Khởi trên đây hai anh chị cười vang:

- " Thế mà bao năm nay anh chị cứ trách Xuân!".

Vâng không phải chỉ có anh chị trách mà còn nhiều người nữa.

Người ta nói tôi đã chết không phải vì ghét tôi hay bịa ra để có chuyện nói với những người thích bày chuyện. Ngay những người rất thương tôi " đã có đầy đủ chứng cứ về cái chết"của tôi.


    Sau ngày giải phóng 1975 tôi vào Nha Trang thăm một người bạn vọng niên ở 12 Bến Chợ - nhà thơ cổ điển Quách Tấn. Lúc đó mắt anh đã yếu tôi bước vào nhà rồi mà anh vẫn không nhận ra tôi. Thấy anh ngồi cạnh cái bàn thờ kê giữa nhà tôi mừng quá gọi lớn :

-" Thưa anh anh vẫn khỏe chứ ?".

Quách Tấn ngước mắt nhìn tôi đầy vẻ kinh ngạc :

- " Ai mà nghe quen quên đó?".

-" Em đây! Nguyễn ....- người được anh hướng dẫn để nghiên cứu về Bích Khê và Đào Tấn thuở nào đây!".

Quách Tấn hốt hoảng:

-" Chú Xuân chú là người hay là ma hiện về đó?"

Tôi đâm ngạc nhiên:

-" Em là Xuân đây chứ sao lại là ma!".

Giọng đoan chắc Quách Tấn nói tiếp:

-" Chú chết rồi mà! Tôi đã cúng cơm cho chú nhiều lần rồi mà!"

Tự nhiên tôi khóc. Quách Tấn cũng khóc. Hai anh em ôm nhau. Quách Tấn nói trong nước mắt :

-" Chú chết rồi làm sao chú có thể sống lại và về thăm tôi đây! Tôi không thể nào hiểu được".

Sau cái phút bàng hoàng đó Quách Tấn kể chuyện anh đã nhận được tin tôi  đã chết như thế nào:

Năm ấy sau khi lực lượng giải phóng rút ra khỏi Huế một người học trò cũ của anh là sĩ quan trong lúc chỉ huy quân đội dọn dẹp những đổ nát trong Thành Nội thì phát hiện trong một ngôi nhà sập ở đường Âm Hồn có mấy xác chết đã sình thối bên cạnh có một tay nải may bằng vải dù bọc cái ví da đựng 200đ bạc Sài Gòn một Thẻ Sinh viên mang tên Nguyễn Đắc Xuân một số thư từ trong đó có thư của l.m. N.N.L. gửi cho Nguyễn Đắc Xuân từ tháng 7- 1966 và một xấp nhật ký. Anh sĩ quan này vốn là học trò cũ của Quách Tấn nghĩ cái tay nải nầy là của một trong những người đang nằm chết đây. Người sĩ quan liền dấu cái ví và đem về Nha Trang bí mật khai với thầy. Biết chuyện ấy Quách Tấn đã khóc và không dám nói với người học trò cái tay nải nầy là của chính một người bạn vọng niên của mình. Quách Tấn dấu gia đình dẹp một góc bàn thờ bên cạnh chổ anh đang ngồi hôm nay đặt một chén cơm cúng tôi. Kể đến đó anh lại ôm tôi:


-" Không ngờ chú vẫn còn sống và nhớ vào thăm tôi. Đời sao mà có chuyện lạ kỳ đến vậy! Làm sao chú có thể sống được chú kể cho anh nghe coi!".

Nghe đến đó tôi hiểu ra ngay. Chuyện thật đơn giản.


Xe tăng quân Giải phóng tiến vào TP Huế năm Mậu Thân

  Hôm đó có lẽ quân giải phóng đã chiếm Huế trên mười ngày rồi.Suốt ngày làm việc đêm ngủ dưới hầm đất thân thể chúng tôi đứa nào cũng bẩn như hủi. Nhân một buổi trưa vắng tiếng súng tôi theo chân cô Đoan Trinh - con cụ Nguyễn Đóa về nhà cô ở đầu kiệt 2 đường Âm Hồn xin nước giếng tắm. Tôi mới vào phòng tắm vừa cởi cáo tai nải ra khỏi thắt lưng treo lên cửa thì pháo Mỹ rót ầm ầm xuống khu vực chúng tôi đang có mặt. Nhà cụ Đóa sập một vài bộ đội tự vệ đang trú trong nhà chết và bị thương nặng. Tôi hoảng hốt chui ra khỏi nhà chạy thục mạng vào phía Đại Nội. Và từ đó chiến trường quá ác liệt tôi không còn có dịp trở lại kiệt 2 Âm Hồn đẻ tìm cái tay nải nữa. Không ngờ nó đã văng đến cạnh một người nào đó đã chết và cuối cùng lọt vào tay người sĩ quan học trò cũ của anh Quách Tấn.

Quách Tấn ở tận Nha Trang Khánh Hòa mà còn biết chuyện tôi đã " chết" cụ thể đến thế huống chi Nhã Ca lúc đó đang ở Huế ? Và không riêng gì Nhã Ca có một sinh viên lúc ấy tưởng tôi " chết" thật đã ung dung " mượn" cái luận văn tốt nghiệp của tôi ở Đại học Sư phạm Huế và Hát Bội để chế biến lại làm luận văn Cao học của mình và vẫn chấm đậu như thường. Sau 1975 gặp tôi ở trường Âm nhạc Huế anh Hoàng Hữu Pha - người anh con ông bác ruột của Hoàng Phủ Ngọc Tường báo cho tôi biết chuyện ấy không những tôi không buồn mà ngược lại tôi đã bảo anh Pha:

-"Tôi không còn cần cái luận văn ấy nữa có người đã biết xử dụng nó như thế cái công làm luận văn của tôi không đến nổi không có ích".

   Cuộc đời tưởng đã chết mà lại sống ôi có gì quý hơn nữa đâu!

Nhân đây tôi cũng ghi lại chuyện anh T.M.T. gặp tôi trong tết Mậu Thân. T.M.T. là một sinh viên hoạt động rất tích cực khi thành lập Đoàn sinh viên Quyết tử. Trong ba đại đội của Đoàn T.M.T. làm đại đội trưởng Đại đội 1. Đại đội này vừa " ra trường Văn Thánh" là vào Đà Nẵng hoạt động ngay. Tôi phụ trách đoàn nên phải ở lại Huế tiếp tục huấn luyện cho Đại đội 2&3. Đại đội 1 có một tiểu đội " tác động tinh thần" phụ trách phát thanh báo chí. Phần lớn những người trong tiểu đội là bạn thân tôi và về sau tôi được biết nhiều người trong tiểu đội là cơ sở của Mặt trận Giải phóng.

                           Trường Bồ Đề Đà Nẵng

   Một buổi chiều đang ở Đông Hà tôi được anh Lý Văn Nghiên ( sinh viên Hán học hiện đang số trong Thành Nội Huế) điện thoại gọi tôi vào để giải quyết khó khăn của Đại đội. Tôi vào ngay Đà Nẵng tôi đến " bản doanh" của Đại đội đặt tại trường Bồ Đề T . đi vắng anh em phản ảnh cho biết mấy hôm nay không hiểu sao chiều nào T. cũng say và có nhiều hành vi khó hiểu. Ví dụ như trong một đêm anh em đang ngủ T. cho người lăn một cái thúng phuy rỗng trên đường Quang Trung ầm ầm rồi hô hoán là " xe tăng địch" gọi anh em dậy xả súng bắn tơi bời làm náo động cả Thành phố Đà Nẵng. Lực lượng ly khai ở Đà Nẵng ( do đại tá Đàm Quang Yêu thiếu tá Tôn Thất Tương thiếu tá Tôn Thất Trai đứng đầu) lên án sinh viên Quyết tử Huế làm loạn đòi giải giới sinh viên. Tôi mời họp Đại đội ở cái phòng đầu tiên cuả dãy lầu xây thẳng góc với đường Quang Trung. Họp được một lúc thì T. chân thấp chân cao về. Thấy tôi đang ngồi ở bàn thầy giáo chủ trì cuộc họp T. rút dao găm đeo bên hông phóng thẳng vào mặt tôi anh em đội viên hét lên tôi cúi đầu kịp và cây dao oan nghiệt cắm sâu vào cái bảng đen sau lưng tôi. Anh em bắt T. giam lại và bầu Lý Văn Nghiên thay T. làm Đại đội trưởng. Sao đó Lý Văn Nghiên đưa Đại đội vào Tam Kỳ rồi Quảng Ngãi họat động. Hôm Đại đội từ Quảng Ngãi về T. đến Tổng hội sinh viên đòi phục chức Đại đội trưởng. T. dọa sẽ bắn chết những ai không nghe lời T. Dĩ nhiên là chẳng có ai sợ và cũng chẳng có ai nghe theo lời T.Từ đó T. trở thành một người đối lập với sinh viên tranh đấu sinh viên làm gì T. cũng tìm cách quậy phá . Một buổi tối sinh viên tuyệt thực ở bùng binh Morin để bớt căng thẳng chúng tôi tổ chức hát và ngâm thơ. Tôi đọc một bài thơ mới. Khi mới đọc đến câu :

" Đã bảy lần tham gia tranh đấu

Bảy lần phải đổ máu mồ hôi

Dân tộc này chưa có hòa  bình

Tôi vẫn còn tranh đấu mãi không thôi..."

   Đang nằm tuyệt thực với anh em sinh viên T. liền đứng dậy rút súng lục chĩa sau lưng tôi :

-" Không tranh đấu nữa câm mồm ngay không thôi tau bắn nát óc!"

Thật kinh khủng. Nhưng cho đến lúc đó tôi vẫn cho rằng T. không được làm Đại đội trưởng nên bất mãng uống rượu say làm bậy thôi. Khi cuộc tranh đấu bị đàn áp T. ở lại không bị hề hấn gì trong lúc nhiều sinh viên chỉ tham gia tranh đấu sơ sơ cũng đều bị tù đầy tra tấn rất dã man. Thế mới biết T.là người của ai. Những người am hiểu tình hình đảng phái ở Huế lúc đó cho tôi biết T. là đảng viên đảng Đại Việt anh ta được chỉ đạo tham gia tranh đấu để loại trừ ảnh hưởng của Mặt trận Giải phóng và lái phong trào theo đường lối chính trị của đảng Đại Việt. Đến khi không lái được nữa thì quay qua phá hoại. Chuyện đó cũng dễ hiểu. Trong những năm trước đã xảy ra một số trường hợp tương tự như thế rồi. Sau khi chúng tôi lên rừng T. bộc lộ rõ ý đồ chính trị của mình anh lên án chúng tôi là " ăn cơm quốc gia thờ ma cộng sản".


                       Quân Giải phóng  tiến vào Huế 1968

   
Đến tết Mậu Thân hình như đến ngày mồng ba mồng bốn gì đó đội công tác thanh niên chúng tôi đang đào hầm trú ẩn cá nhân trước sân một ngôi nhà ở kiệt 1 đường Âm Hồn vào lúc xế chiều có người dẫn độ T. vào gặp tôi. Thấy tôi đang đứng trước thềm nhà T. hồ hởi phấn khởi gian hai tay đến ôm tôi và nói :

- "Bọn tự vệ bắt mình mình nói là bạn với X. nên họ đưa mình qua đây!"

Nghe T. nói như vậy anh tự vệ dẫn độ T. dang ra. T. đặt tôi vào một hoàn cảnh rất khó xử. Giả như tôi không giận T. mà sau lưng tôi là anh Hoàng Kim Loan - Thành ủy viên chính trị viên của đội công tác thanh niên một người rất am hiểu tình hình tranh đấu ở nội thành và chung quanh tôi có nhiều sinh viên đã biết rất rõ hành vi chống đối sinh viên tranh đấu của T. tôi cũng không thể tỏ ý thân thiện với T. lúc này được. Nếu tôi không thể hiện rõ về lập trường quan điểm chính trị của mình tôi sẽ bị tình nghi " quan hệ với địch" và sẽ bị tống cổ lên rừng ngay hậu quả sẽ không lường hết được. Bản năng tự vệ ở trong tôi buộc tôi phải la lên:

-" Tao là bạn của mày được sao!" - tôi chỉ cái hầm cá nhân đang đào dang dở trước sân nói tiếp
- " chuyện chi còn có đó. Xuống ngồi dưới cái hầm cá nhân đó!".

Trong cuộc chiến tranh nhân dân vừa qua đảng viên của những đảng phái chống Cộng nếu họ bị bắt giữa lúc giao tranh thì họ khó lòng sống được. Trường hợp cuả T.M.T. dễ chết như không. Nhưng không hiểu sao anh Hoàng Kim Loan lại giao T. cho tôi quản lý giống như các anh đã giao họa sĩ Lê Văn Tài cho Đội công tác thanh niên ngay lúc lực lượng giải phóng mới chiếm được Huế. Các anh muốn thử thách người quần chúng Phật tử này chăng? Thật khó cho tôi. Cuối cùng tôi đã có một giải pháp. Bên cạnh chỗ tôi đóng quân có nhà của ông nhạc nhà báo Vĩnh Tháp. Vinh Tháp ở Vỹ Dạ lên nhà vợ ăn tết gặp lúc chiến sự xảy ra anh tham gia với chúng tôi. Tôi đưa cho T.M.T. một xấp giấy manh và bảo qua nhà anh Vĩnh Tháp ngồi tường thuật những hành động phá hoại phong trào sinh viên của T. T.vâng lời. Chúng tôi gởi cho Vĩnh Tháp một ít tiền lo chuyện ăn uống cho T. Nhưng sau đó chúng tôi bị căn cứ Mang Cá rót đạn cối vào nhà phải di chuyển ngay chỗ ở. Và tôi cũng không còn có dịp gặp lại T. nữa. Sau tết Mậu thân nhiều tháng chúng tôi bị Mỹ rượt chạy lên tận miền tây biên giới Lào mất hẳn lêi lạc với Huế cho nên tôi cũng không biết tình hình Huế sau khi chúng tôi trở lại rừng xanh ra sao. Hơn một năm sau tôi mới nghe tin T. đã chết trong tết Mậu thân. Những khi gặp những người quen biết T. chúng tôi thường đưa ra mấy giả thiết về trường hợp T. chết như sau: Một: sau khi khu vực nhà ông nhạc của anh Vĩnh Tháp bị bom đạn T. đã trốn ra bên ngoài rồi bị bom đạn lạc giết chết ở dọc đường; hai: T. ra ngoài chạy lạng quạng bị tự vệ hay bộ đội bắn chết; ba: cũng có thể sau khi T. được tôi gởi qua nhà anh Vĩnh Tháp những người lãnh đạo lực lượng vũ trang trong Thành nội lúc ấy cho bắt lại và "giải quyết" theo lời phán xử của ông thần chiến tranh. Rất tiếc sau này có nhiều lần gặp lại anh Vĩnh Tháp tôi hỏi anh lúc đó T. đã chết như thế nào anh bảo: "lúc đó ác liệt quá mình cũng không còn nhớ". (Hiện nay anh Vĩnh Tháp còn khỏe mạnh ở Vỹ Dạ Huế).

Tôi thoát ly đúng vào lúc cuộc chiến tranh chống Mỹ diễn ra ác liệt nhất. Có biết bao đồng chí đồng đội của tôi đã ngã xuống nhưng ít có cơ hội để tôi viết về họ. Cái chết của T. cũng thế. Nhưng vì Nhã ca đã viết không đúng với sự thực nếu tôi không viết thêm đoạn này thì người đọc trong các thế hệ sau sẽ khó có được một tư duy đúng đắn về sự kiện này.


         Nhà Văn - Nhà nghiên cứu Huế
                 NGUYỄN ĐẮC XUÂN

   Lịch sử rất khách quan không ai vu khống được và cũng không ai xuyên tạc được. Những ai cố tình xuyên tạc vu khống lịch sử là tự mình gởi lại tương lai một tội lỗi mà mình không thể nào bào chữa được.
 ( trích hồi ký chưa xuất bản" Cửa sổ giữa tầng lá xanh" của NGUYỄN ĐẮC XUÂN)
 * CÒN VIẾT TIẾP KỲ 2: