CHỢ QUÊ

By HOÀNG HỮU QUYẾT

 

                              

                          

                                   
Cầu Ngói Thanh Toàn    


* HOÀNG HƯŨ QUYẾT


  Chợ quê - hai tiếng ấy luôn luôn nằm trong tâm thức của mỗi người con Việt Nam dù bất cứ đang sống nơi đâu trong hay ngoài nước .Chính vì vậy mà ban tổ chức ïfestival Huế 2002 đã quyết định thử nghiệm  tái hiện lại bóng dáng một ngôi chợ xưa tại một vùng quê cách T.P. Huế 6km ngay bên cầu ngói Thanh Toàn thuộc thôn Thanh Thủy chánh xã Thủy Thanh huyện Hương Thủy.

                               "Ai về cầu ngói thanh Toàn

                              cho Em về với một đoàn cho vui".

                               "Ai về cầu ngói Dạ lê

                              cho em về với thăm quê bên chồng".

 Những câu hát ru trên đã nằm trong tiềm thức của mỗi người con yêu Huế khi được nghe lại những câu hát ru này không làm sao quên được thời thơ ấu khi còn nằm trong nôi đãì nghe mẹ mình hát đến lúc ngũ thíp.Càng lớn lên khi xa Huế những người yêu Huế không làm sao cầm lòng nỗi khi nghe những lời  hát ru hò mái nhì ca Huế chầu văn... mà không xao xuyến lòng .Cứ mỗi lần như vậy là thôi thúc những người con yêu Huế bằng mọi cách phải trở về với Huế dù bất cứ hoàn cảnh nào giàu hay nghèo. Xa hay gần...

 Trong những năm chiến tranh và sau 27 năm giải phóng miền Nam. Năm nay BTC Festival  Huế 2002 đã có sáng kiến và quyết định thử nghiệm  tái hiện lại một ngôi chợ xưa đó là :chợ quê ngày hội .Sáng ngày 5.5..2002 tour đầu tiên  chợ quê ngày hội  đã chính thức khai trương . Mặc dù chỉ là tour du lịch mang tính thử nghiệm nhưng chỉ trong tour đầu tiên chợ quê ngày hội  đã thu hút hàng ngàn du khách trong và ngoài nước đến tham dự . Đại sứ Inđônêsia cùng nhiều lãnh đạo Trung ương đến tham dư û đã đánh giá cao ban tổ chức trong việc quyết định tổ chức hoạt động văn hóa này. Qua tour du lịch du khách sẽ có cơ hội hình dung được bức tranh tổng thể về đời sống văn hóa và sinh hoạt của một miền quê Thừa Thiên -Huế nhiều người đã theo tiếng gọi của những câu ca xưa về với buổi khai trương Chợ quê ngày hội.

                                         Chơi bài chòi tại cầu Ngói Thanh Toàn

   Từ Huế về Thủy Thanh du khách đi qua con đường có đôi hàng dương rất nên thơ con đường xuyên qua những cánh đồng đang nằm trong kỳ lúa chín vàng trong khoản không gian bao la.Được biết người dân nơi đây rất giàu truyền thống cách mạng qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống My.î Bên cạnh chiếc cầu ngói có tên Thanh Toàn xây dựng vào năm 1776 được nằm bắt ngang trên con sông Như ý kề cận là một khoảnh sân làng dưới gốc cây cổ thụ tỏa che bóng mát một ngôi chợ xưa bổng xuất hiện. Hàng chục chiếc chòi tranh được dựng lên với rất đông người mua bán. Du khách sẽ có cảm giác bước vào ngôi chợ này cũng là lúc mình đã đi lùi về hàng bao năm trước thời kỳ mà ông bà đã sống cha gặp mẹ trong ngày "trai khôn tìm vợ chợ đông"...

Chợ có khá nhiều sản vật địa phương được bày bán trong chợ với giá rẻ bất ngờ. Dãy hàng ẩm thực nằm ngay sát lối đi vào có bán đủ các món ăn dân dã bánh có ; bánh tày bánh ú bánh gai chè bắp chè hạt sen chè khoai tía chè bông cau chè đậu ván...Có cả cơm hến và những nồi bánh canh cá lóc đậm đà hương vị đồng quê rồi các loại kẹo cau kẹo gừng mà nay khó mà tìm thấy được bất cứ nơi đâu.Những món ăn trong chợ được bày bán trên các chõng tre khách ngồi trên những chiếc ghế tre rất làng quê mộc mạc. Mẹ Lê Thị Ngành 68 tuổi ở xóm nhì thôn Thủy Thanh Chánh đang khá bộn rộn cùng với nguời con gái là chị Phạm Thị Nga bán các loại bánh lá.Trong nét mặt phấn khởi lấm tấm những giọt mồ hôi mệ cho biết::"Ngày xưa ông bà trong làng lập chợ tại đây chừ được bán trong cái chợ giống như xưa mệ thấy vui lắm như mệ được sống lại thời còn nhỏ sáng nay được thấy du khách đến thăm chợ mệ thấy rất tự hào về quê hương mình" . Một cặp bánh tày của mệ chỉ bán 500đ.Chị Nga tiếp lời:"Ở quê bán bánh chỉ rẻ như rứa thôi nhưng vẫn ngon không phải rẻ mà không ngon mô nờ".Ở trong góc chợ cụ Phạm Thị Bút 70 tuổi đang ngồi trong hàng thủ công mỹ nghệ đan tre.Hàng có khá nhiều loại : Nơm cá oi đựng cá bội những chiếc ghe đua có đủ chầm chèo rổ rá giừng sàn nong nia...Cụ Bút cho biết cụ và 6 người khác đã bỏ ra hàng tháng trời để đang lát chuẩn bị cho ngày hội. Ông Lê Đình Trọng 65 tuổi một trong những chủ nhân của gian hàng này nói:" Hàng của chúng tôi rất chất lượng. Thu nhập không phải là mục tiêu cuối cùng của chúng tôi cái chính là làm sống lại  nghề đan lát của quê hương. Chúng tôi phục vụ tối đa".Chúng tôi đến một gian hàng kế tiếp là hàng bán nước chè xanh của bà Lê Thị Vui 55 tuổi đây là một gia đình có mấy đời bán nước chè xanh uống thử một bát chúng tôi cảm thấy đở khác nước ngay vì trong chất liệu lá chè xanh được nấu bởi nước mưa gừng củ.Đi tiếp sang hàng bên cạnh có thể thấy các loại chum vại đựng nước ngày xưa cái tộ cái chén cái ấm đất cũng có xuất hiện 50 năm trước. Vậy mà bát nước chè xanh chỉ giá 100đ.Uống vừa xong bát nước đã nghe bên cạnh tiếng ho bài chòi vang lên gióng giả thúc gịuc. Hai dãy nhà được lợp  mái bằng toóc rạ ngày mùa như trong cổ tích với những cây cờ nhỏ trên bàn cái và những tiếng hô tiếng mõ lập tức thu hút người đi chợ. Nhiều mệ đã già khi nghe tiếng hô cũng đến xin chơi mỗi người một chiếc chòi với những con bài ứng với những câu hò.Ông Trần Huy Chựa 50 tuổi một trong những người tổ chức hội bài chòi cho biết: nhóm của Ông chuẩn bị đến gần 6 tuần lễ. Vui nhất là những ngày tập hô bài chòi. Nhiều người lâu ngày quá không hô không nhớ hết các câu hò vậy lại nhờ những cụ lớn tuổi phải nhắc . Cứ tưởng sẽ không có người chơi không ngờ du khách rất thích..Bên cạnh đình nhiều nhóm các me ûchị  đang xay lúa bằng chiếc cối xay được đang bằng tre với những điệu hò rập ràng vui nhộn.Một điều thú vị  các o các mẹ các chị đều mặc áo Bà ba may theo kiểu Huế trong duyên dáng làm sao! Còn các cụ Ông thì trong bộ bà ba trắng với túi thuốc lá vấn sâu kèn trong bọc. Từ trong Đình nhìn ra cái ao nhỏ một cụ già đang ung dung ngồi câu cá trên chiếc thuyền nang bên kia cầu ngói một cụ già đang cất rớ. Vào bên trong phía bên kia cầu trên một sân khấu ngoài trời nhóm võ dân tộc của làng đang trình diễn những bài quyền cổ điển. Nhiều ngưòi dân trong làng cho biết sắp đến trên sân khấu này sẽ có những cuộc thi hát dân ca hát ru em hò giã gạo...và dưới sân chợ cũng sẽ có những trò chơi dân gian xưa như: kéo co nhảy bao bố thi đan lát chằm nón thắt giống...
Theo chương trình của ban tổ chức Festival Huế 2002 chợ quê ngày hội diễn ra trong 4 ngày (5 8.11 14 tháng 5) phục vụ du khách thuộc các tour của các trung tâm du lịch khách sạn. Nhưng trong ngày 5.5. hàng ngàn người không nằm trong tour đã đổ về thăm và ngày 6.5 số lượng người đến đông hơn
 dự kiến. Được biết chợ quê vẫn sẽ tiếp tục vào tất cả các ngày trong thời gian lễ hội diễn ra.

 Rời  Chợ quê ngày hội tình cờ tôi gặp một đồng nghiệp Anh là phóng viên của một Đài phát thanh ở Pháp tôi hỏi về  cảm nghỉ của anh khi đến chợ quê "Cầu ngói Thanh Toàn" Anh cũng cùng một suy nghĩ như tôi. Chợ quê ngày hội thật bình yên gần gũi đơn sơ rất Huế rất Việt Nam mà Anh đã đi nhiều .Đúng là không nơi nào trên những đất nước Anh đã đi qua có được.


*Đã đăng trên báo Gia đình & Xã hội

More...